«Қыс мезгіліндегі балалар жарақаты»

Дайындаған: медбике Исмакова Г.Б. Қостанай қ. 2025 Қыс – балалар үшін серуен, сырғанақ, коньки, қарлы ойындар кезеңі. Дегенмен дәл осы маусымда жарақат алу қаупі артады. Осыған байланысты қысқы жарақаттардың негізгі түрлерін, тәуекел факторларын, алдын алу шараларын және алғашқы көмек ережелерін білу маңызды. 1.Балаларда жиі кездесетін қысқы жарақаттар • Соғылулар мен созылулар (мұзда құлаған кезде) • Қол-аяқ сынуы (сүрініп құлау немесе соқтығысу нәтижесінде) • Ми шайқалуы (құлағанда басын соғу) • Кесілген жаралар (конькимен, мұздың өткір жиектерімен) • Үсу мен тоңу (жеткіліксіз жылулық кезінде) 2.Қауіп себептері және тәуекел факторлары • Мұзды және тайғақ беттер • Балалардың жоғары қозғалысы мен импульсивтілігі • Ауа райына сәйкес келмейтін киім мен аяқ киім • Қорғаныс құралдарының болмауы (коньки, шлем және т.б.) • Демалыс орындарында ересектердің жеткіліксіз қадағалауы 3. Қысқы жарақаттардың алдын алу жолдары Дұрыс киім және аяқ киім: • Аяқ киімнің табаны таймайтын, ізі терең болуы тиіс. • Киім көп қабатты, қозғалысқа кедергі жасамайтын болуы керек. • Міндетті түрде бас киім, қолғап, суық/жел кезінде шарф немесе бафф қажет. Қауіпсіз ойын ортасын таңдау: • Алаңның жағдайын тексеріңіз: мұз, шұңқыр, өткір заттар жоқ болуы тиіс. • Тек арнайы дайындалған сырғанақтар мен мұз айдындарын пайдалану ұсынылады. • Жол маңында, көлік тұрағында, өзен-көл маңында ойнауға болмайды. Қауіпсіз жабдықтар: • Конькимен сырғанағанда – шлем, қолғап, қажет болса тізе және шынтақ қорғанышы. • Сырғанақтан түскенде қауіпсіз шаналар мен ледянкалар қолдану; өткір бөліктері болмауы керек. • Аяқпен, ішпен, арқамен немесе бірнеше адам болып тік сырғанақтан түсуге болмайды. Ересектердің бақылауы: • Жас балалар тек ересектер бақылауымен ойнауы тиіс. • Адам көп жерде баланың жылдамдығын және арақашықтығын бақылау маңызды. 4.Үсу мен тоңу туралы маңызды ақпарат Үсудің белгілері: • Тері бозарып суып кетеді, жансызданады, шаншу сезімі пайда болады. Тоңудың белгілері: • Діріл, әлсіздік, енжарлық, қалу, кейін ұйқышылдық. Алдын алу: • Суық және желді күндері сыртта болу уақытын шектеу. • Үнемі жылы жерге кіріп жылыну. • Су болған қолғап пен шұлықты дереу ауыстыру. • Ылғалдылығы жоғары және желді күндері ұзақ серуен жасамау. 5.Қысқы жарақат кезіндегі алғашқы көмек Соғылуларда: • Суық компресс 10–15 минут қою. • Тыныштық қамтамасыз ету. Созылуларда: • Жүктемені шектеу, суық басу, жұмсақ таңғыш салу. Сынуға күдік болғанда: • Жарақаттанған қол-аяқты қозғалтпау. • Ыңғайлы қалыпта бекіту. • Дереу медицина қызметіне жүгіну. Ми шайқалуында: • Баланы тыныш жатқызу. • Жағдайын бақылау (жүрек айну, бас ауруы, ұйқышылдық). • Күмән туындаса – дереу дәрігерге қаралу. Үсу кезінде: • Баланы жылы жерге әкелу. • Ылғал киімін ауыстыру. • Жайлап жылыту (ыстық емес). • Қармен немесе қатты затпен ысқылауға болмайды. • Ауырсыну және сезім жоғалса – дәрігерге қаралу. 6.Қорытынды Қысқы серуендер балаларға қуаныш пен пайда әкеледі, егер қауіпсіздік шаралары сақталса. Ата-ананың міндеті — жағдайды бақылау, дұрыс киім таңдау, баланың әрекетін қадағалау және жарақат немесе тоңу белгілеріне уақытында назар аудару. Баланың денсаулығы — ересектердің сақтығы мен жауапкершілігінің нәтижесі.